Thứ Tư, 26 tháng 7, 2023

GIÁO DỤC CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN, TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Ở CÁC NHÀ TRƯỜNG QUÂN ĐỘI HIỆN NAY

 


Giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cho cán bộ, đảng viên, đoàn viên thanh niên và quần chúng nhân dân là yêu cầu và nhiệm vụ thường xuyên của công tác tư tưởng của Đảng nói chung, trong quân đội nói riêng. Các nhà trường quân đội có nhiệm vụ đào tạo ra những sĩ quan tương lai có bản lĩnh chính trị vững vàng, có kiến thức khoa học toàn diện và kiến thức chuyên môn đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội, bảo vệ Tổ quốc. Vì vậy phải coi trọng giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh nhất là trong giai đoạn hiện nay khi mà các thế lực thù địch đã và đang đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình”, bằng nhiều thủ đoạn nham hiểm bài xích, xuyên tạc, công kích chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chống phá chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta.

Trong những năm qua, trước những biến động phức tạp của thế giới, chủ nghĩa xã hội ở Liên-Xô và các nước Đông Âu tan rã, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm mọi cách chống phá sự nghiệp cách mạng nước ta với đủ mọi thủ đoạn, âm mưu thâm độc, nhưng nhân dân Việt Nam vẫn kiên định, vững vàng trên con đường xã hội chủ nghĩa đã chọn và ngày càng khẳng định uy tín, vị thế trên trường quốc tế. Hiện nay, Việt Nam đang đổi mới, mở cửa hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, đòi hỏi công tác giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh phải được đổi mới toàn diện, sâu sắc và coi đó là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục trong các trường Đại học nói chung, các nhà trường quân đội nói riêng, nhằm góp phần quan trọng cũng cố nền tảng tư tưởng của Đảng, nâng cao nhận thức, tình cảm và niềm tin của học viên đối với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, với chủ nghĩa xã hội, với sự nghiệp đổi mới do đảng ta khởi xướng và lãnh đạo; Đồng thời, trang bị cơ sở phương pháp luận khoa học cho việc nhận thức đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước, Quân đội và tham gia đấu tranh chống lại các luận điệu thù địch, sai trái, bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, chống lại âm mưu, thủ đoạn “phi chính trị hóa” quân đội.

Trong các nhà trường quân đội, giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cho học viên nhằm làm cho học viên nhận thức sâu sắc về vai trò của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, củng cố, bảo vệ và phát triển nền tảng tư tưởng của Đảng trong quân đội, tạo cơ sở vững chắc cho học viên hình thành thế giới quan, phương pháp luận khoa học, nhân sinh quan cộng sản để có đủ khả năng “miễm dịch” trước sự tấn công của những ảnh hưởng tiêu cực, phản động và vận dụng sáng tạo vào thực tiễn học tập, công tác.

Từ thực tế giáo dục - đào tạo ở các nhà trường quân đội hiện nay, trong mối tương quan giữa quá trình học tập, rèn luyện của học viên với mục tiêu, yêu cầu đào tạo, yêu cầu mới của sự nghiệp cách mạng, để học viên nhận thức sâu sắc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cần tập trung vào một số nội dung sau:

Một là, thường xuyên đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

Đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh hiện nay phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, đồng bộ. Giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ dừng lại ở nhận thức mà phải chuyển hóa thành tình cảm, thái độ, niềm tin, tạo thành động cơ bên trong thôi thúc ý chí hành động của học viên. Đó là cơ sở vững chắc để trước những diễn biến phức tạp của tình hình chính trị - xã hội, cũng như những vấn đề nảy sinh trong cuộc sống hàng ngày học viên biết phân biệt đúng, sai, tốt, xấu; có nhãn quan chính trị sắc bén, thái độ chính trị dứt khoát, hành động cương quyết bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ nhân dân.

Để đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, trước hết về phía giảng viên, phải tập trung nghiên cứu đưa vào giảng dạy những nội dung vừa phù hợp, hấp dẫn, sát với thực tiễn, vừa bảo đảm tính hệ thống của chương trình đào tạo để học viên không chỉ nắm vững bản chất của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh mà còn vận dụng sáng tạo vào trong học tập, công tác và thực tiễn cuộc sống. Nội dung chương trình phải hình thành và phát triển tư duy lý luận cho học viên, những vấn đề lý luận phải gắn liền với thực tiễn công cuộc đổi mới đất nước, gắn liền với hoạt động thực tiễn quân sự nhằm khơi dậy tư duy sáng tạo, hứng thú học tập và năng lực vận dụng lý luận vào thực tiễn của học viên. Đi đôi với việc đổi mới nội dung cần thực hiện đổi mới có hiệu quả hình thức, phương pháp dạy học tích cực, để học viên tham gia nhiều nhất vào quá trình lĩnh hội tri thức. Thông qua quá trình tự lĩnh hội tri thức sẽ là cơ hội giúp học viên tiếp thu một cách tự giác, có chiều sâu tri thức lý luận, thể hiện được năng lực tư duy lý luận và hiểu biết thực tiễn của bản thân để vận dụng vào cuộc sống, không ngừng nâng cao tính chiến đấu, chống những tư tưởng sai trái, thù địch, phản khoa học. Đồng thời, làm cho học viên phát huy cao độ năng lực chủ quan để nhận dạng quan điểm sai trái, thù địch, xuyên tạc bản chất khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Hiệu quả việc tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, sự kiên định lập trường của học viên không chỉ xét với ý nghĩa ở tầm vĩ mô trong cuộc đấu tranh tư tưởng, mà đôi khi phải làm cho học viên chiến thắng chính mình về mặt tư tưởng trước những tác động tiêu cực của đời sống xã hội.

Hai là, nâng cao nhận thức, tính tích cực, chủ động, tự giáo dục, tự rèn luyện cho học viên thông qua hoạt động thực tiễn

Đây vừa là yêu cầu của quá trình giáo dục - đào tạo, vừa là một giải pháp quan trọng để bồi dưỡng, tăng cường giáo dục nền tảng tư tưởng cho học viên trong thực tiễn. Đó là quá trình chuyển hoá biện chứng từ nhận thức thành hành động, tình cảm cách mạng và được thể hiện ở hành vi, ý chí, quyết tâm của học viên trong thực tiễn.

Cần nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc giáo dục, học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cho học viên trong phát triển nhân cách người quân nhân cách mạng. Bởi lẽ, sẽ không thể trở thành người quân nhân cách mạng nếu chủ thể của nó lệch lạc về tư tưởng, đạo đức và lối sống, khiếm khuyết trong nhân cách, do đó, học viên cần phải hiểu đúng vị trí, vai trò của giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là một bộ phận không thể thiếu trong chương trình đào tạo, giáo dục toàn diện người cán bộ quân sự. Để nâng cao nhận thức cho học viên, trước hết cần khắc phục thái độ coi nhẹ, xem thường các môn lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng thời, giúp học viên nhận thức đúng về giá trị lý luận, khoa học và ý nghĩa thực tiễn của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Từ đó xây dựng tình cảm, động cơ đúng đắn trong quá trình học tập, giải tỏa tâm lý gò ép nặng nề, tránh được mặc cảm khô khan, cứng nhắc, có thái độ học tập đúng đắn, coi việc học tập các môn lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cũng là một nhiệm vụ quan trọng. Bên cạnh đó, học viên cần nhận thức được mối quan hệ của việc giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh với yêu cầu giáo dục chính trị, đạo đức, tư tưởng, lối sống, góp phần phát triển nhân cách toàn diện cho học viên.

Vai trò của công tác giáo dục, rèn luyện chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi người học tự giác tiếp nhận, biến quá trình giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh thành quá trình tự giáo dục, tự rèn luyện, tự tu dưỡng để nâng cao nhận thức, niềm tin, tình cảm cách mạng trong họ. Để nâng cao chất lượng tự giáo dục, tự rèn luyện cho học viên, các lực lượng giáo dục cần tích cực xây dựng động cơ, mục đích học tập, rèn luyện đúng đắn, tạo không khí thi đua lành mạnh trong tập thể học viên, thường xuyên bồi dưỡng, nâng cao năng lực tự giáo dục, tự rèn luyện của học viên; phải tích cực chủ động đưa học viên vào môi trường thực tiễn, đặt họ vào tình huống có vấn đề để họ cọ sát, trưởng thành, nâng cao năng lực tự giáo dục, tự rèn luyện, tự đánh giá. Những hoạt động thực tiễn mà học viên tham gia phải gắn liền với yêu cầu, nhiệm vụ của họ; đồng thời, kịp thời định hướng, uốn nắn những tư tưởng lệch lạc có thể xảy ra đối với học viên.

Ba là, bảo đảm tính nhống nhất giữa lý luận và thực tiễn, tăng cường tính thuyết phục trong giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cho học viên

Quan điểm giáo dục trong nhà trường là “Học đi đôi với hành, lý luận gắn liền với thực tiến”[1], thống nhất giữa lý luận và thực tiễn là một nguyên tắc trong giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.

Gắn lý luận với thực tiễn trong giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh sẽ làm cho lý luận trở nên sinh động, dễ hiểu; đồng thời, giúp người học thấy được giá trị của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong hiện thực, từ đó tích cực học tập, nghiên cứu. Ngược lại, nếu chỉ truyền thụ kiến thức lý luận thuần tuý sẽ làm cho những tri thức ấy trở thành xơ cứng, giáo điều, khô khan, xa rời thực tiễn, không phục vụ gì cho cuộc sống và nghề nghiệp tương lai của học viên dẫn hiệu quả công tác giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh không cao.

Để bảo đảm tính thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, tăng cường tính thuyết thuyết phục trong giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh thì trong mỗi bài giảng cần tiếp tục tăng cường tính thực tiễn, nhất là thành tựu công cuộc đổi mới ở nước ta, thực tiễn nghề nghiệp của học viên. Giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ dừng lại ở tuyên truyền, giải thích mà quan trọng hơn là làm cho mỗi học viên hiểu rõ, nắm vững lý luận và biết vận dụng lý luận đó vào học tập, công tác; phải gắn với nhiệm vụ chính trị, gắn với cuộc sống; phải sát thực tế, kịp thời lý giải những vấn đề do thực tiễn đạt ra. Trong giảng dạy phải đưa thực tiễn phong phú vào bài giảng, dùng thực tiễn để chứng minh và trả lời cho những vấn đề lý luận thì nội dung giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh mới giàu sức sống, sinh động và có tính thuyết phục cao.

Bốn là, tích cực xây dựng và phát huy vai trò của môi trường chính trị, văn hoá quân sự trong nhà trường tạo điều kiện thuận lợi để bồi dưỡng, phát triển nhân cách học viên

 Môi trường chính trị, văn hoá quân sự ở các nhà trường quân đội là tổng thể các yếu tố chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, văn hoá… cùng với các tổ chức của nhà trường, các điều kiện cơ sở vật chất… được xây dựng trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ chủ yếu là đào tạo sĩ quan cho quân đội. Xây dựng và phát huy môi trường chính trị, văn hoá quân sự ở các nhà trường hiện nay nhằm tạo điều kiện thuận lợi phát triển nhân cách; củng cố niềm tin chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cho học viên. Theo đó, cần phải  nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức Đảng, hệ thống chỉ huy các cấp và đoàn thanh niên trong xây dựng môi trường chính trị, văn hoá quân sự; tập trung xây dựng tập thể học viên vững mạnh toàn diện, có khả năng định hướng chính trị và điều chỉnh hành vi của học viên; phát huy dân chủ, tăng cường kỷ luật, thực hiện nghiêm túc các chế độ, nền nếp, chống tư tưởng cơ hội chính trị; đồng thời, tập trung tổ chức tốt đời sống vật chất, tinh thần cho học viên. Xây dựng và phát huy vai trò môi trường chính trị, văn hoá quân sự lành mạnh vừa đáp ứng được yêu cầu giáo dục của nhà trường, vừa là môi trường thuận lợi để từ đó nâng cao niềm tin đối với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh bởi khi đã có niềm tin thì học viên tiếp thu những tri thức khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh một cách tích cực, chủ động.

Chất lượng giáo dục Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh chỉ có thể được nâng cao, phát huy khi mỗi tổ chức, mỗi đoàn thể, mỗi cá nhân hiện thực hoá nội dung, tư tưởng, đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước, quân đội… bằng hoạt động thực tiễn hàng ngày, góp phần làm thất bại mọi âm mưu chống phá của kẻ thù, xây dựng nhà trường chính quy, tiên tiến, mẫu mực, góp phần đào tạo đội ngũ sĩ quan tương lai vững mạnh về chính trị, có tri thức khoa học toàn diện, là người cán bộ vừa “hồng”, vừa “chuyên”, đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó.

 

 



[1]  Nghị quyết số 29-NQ/TƯ: Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét